Năm 2025 vừa qua, xuất khẩu rau quả của Việt Nam tăng trưởng vượt bậc, đạt kim ngạch 8,6 tỉ USD, trong đó trên 64% là sang thị trường Trung Quốc. Rau quả tiếp tục là đầu tàu của thương mại nông sản Việt - Trung nhờ nền tảng quan hệ vững chắc, thị trường rộng lớn của Trung Quốc cùng năng lực sản xuất và cung ứng dồi dào của Việt Nam, hứa hẹn triển vọng lạc quan trong năm 2026.

Trao đổi với Đài Phát thanh Truyền hình Trung ương Trung Quốc, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho biết, xuất khẩu rau quả của Việt Nam tăng trưởng khoảng 20% trong năm 2025. Đây là một thành tích nổi bật trong bối cảnh xuất khẩu rau quả chịu tác động từ nhiều yếu tố bất ngờ phát sinh từ cuối năm 2024 và đầu quý II năm 2025. Trong số đó có việc Trung Quốc bổ sung các quy định về chất lượng trái cây nhập khẩu và việc Mỹ áp thuế đối ứng 20% và yêu cầu truy xuất nguồn gốc đối với hàng hoá từ Việt Nam.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit)

Vị chuyên gia cho rằng, năm 2025, ngành rau quả Việt Nam đã kịp thời có sự thích ứng linh hoạt trước những biến động bất thường, chủ động tìm giải pháp, tiếp cận nhanh chóng và đàm phán tích cực để tháo gỡ vướng mắc.

“Đối với thị trường Trung Quốc, Việt Nam đã cử quan chức cấp cao đàm phán với Tổng Cục Hải quan Trung Quốc thống nhất các biện pháp phối hợp xử lý vướng mắc phát sinh tại cửa khẩu để  rút ngắn thời gian thông quan, cấp thêm mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và cấp phép cho mặt hàng trái cây mới vào danh sách các mặt hàng chính ngạch được nhập khẩu vào Trung Quốc. Đối với thị trường Mỹ, Việt Nam cũng chủ động, tích cực đàm phán để nhanh chóng đạt được thỏa thuận về thuế đối ứng, để hàng nông sản của Việt Nam giữ được khả năng cạnh tranh với hàng hoá của các nước trong cùng khu vực như Thái Lan, Malaysia, Phillipines … ,” ông Nguyễn Thanh Bình cho hay.

Đại diện Vinafruit cho biết, Việt Nam đã và đang tích cực xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản để đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Chất lượng rau quả của Việt Nam đã đáp ứng được yêu cầu của các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…

Đáng chú ý, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả Việt Nam với kim ngạch 5,5 tỷ USD, tăng 18% so với năm 2024. Nguyên nhân đưa đến kết quả này là nền tảng vững chắc của thương mại Việt - Trung trong nhiều năm qua, thị trường rộng lớn của Trung Quốc, năng lực sản xuất và cung ứng dồi dào về rau quả của Việt Nam. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng của hai nước tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thúc đẩy xuất khẩu rau quả tăng trưởng mạnh mẽ. Một nguyên nhân quan trọng khác là Việt Nam và Trung Quốc luôn cùng nhau tìm và khai thác tốt khả năng tiềm tàng của hai nước để cùng nhau phát triển.  

Ông Nguyễn Thanh Bình chỉ ra, trong năm 2025, Hiệp hội Rau quả cũng như bản thân các doanh nghiệp nói riêng đã chủ động tổ chức rất nhiều hoạt động xúc tiến thương mại tại Trung Quốc. Các hoạt động xúc tiến thương mại luôn là cách thức tốt nhất để các doanh nghiệp tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, quảng bá thương hiệu và khẳng định uy tín của mình trên thương trường. Theo ông, các hoạt động tại Trung Quốc đã mang lại hiệu quả tốt cho các doanh nghiệp hội viên, nhiều mối quan hệ đã được thiết lập, nhiều hợp đồng mua bán rau quả các loại đã được ký kết góp phần vào thành tích chung của ngành rau quả Việt Nam năm 2025. 

“Việc cùng là thành viên của một số hiệp định thương mại tự do như RCEP, ACFTA 3.0…cùng vị trí “núi liền núi, sông liền sông” cũng tạo nhiều thuận lợi cho thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc. Bên cạnh đó, hai nước gần đây đã đẩy mạnh hợp tác trong xây dựng cửa khẩu thông minh, giảm đáng kể thời gian và chi phí logistics, giảm thiệt hại về chất lượng và giảm chi phí quản lý…, do đó mang lại lợi ích và hiệu quả cao hơn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu hai bên,” ông Nguyễn Thanh Bình bổ sung.

Vị chuyên gia kiến nghị, trong thời gian tới, để thúc đẩy hiệu quả hơn nữa thương mại rau quả giữa Việt Nam và Trung Quóc, hai nước có thể tăng cường ký kết các hiệp định về việc công nhận kết quả lẫn nhau trong việc kiểm tra, giám định và cấp giấy chứng nhận cho hàng hoá xuất nhập khẩu để tránh việc một lô hàng phải kiểm tra nhiều lần gây lãng phí thời gian và tài chính.  Đồng thời, cơ quan chức năng hai phía có thể phối hợp xây dựng và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc số hoá tự động giúp việc theo dõi, kiểm tra, giám sát được thực hiện liên tục, nhanh chóng, chính xác và minh bạch bảo vệ quyền lợi cho các bên tham gia vào thương mại xuất nhập khẩu.     

“Với quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Trung quốc ngày càng phát triển mở rộng đặc biệt trong lĩnh vực rau quả (nhiều mặt hàng mới được đưa vào danh mục xuất nhập khẩu chính ngạch), với tiềm năng to lớn của hai nước, với những thay đổi tích cực trong hệ thống quản lý, điều hành công tác xuất nhập khẩu của nhà nước Việt Nam, bên cạnh đó là những thay đổi trong nhận thức của người sản xuất và doanh nghiệp của cả hai bên trong việc tuân thủ các quy định hoạt động xuất nhập khẩu, tôi tin tưởng rằng năm 2026 xuất nhập khẩu rau quả giữa Việt Nam và Trung Quốc sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ hơn,” đại diện Vinafruit lạc quan.

Biên tập:CAINI LUO