Năm 2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam vẫn tăng trưởng tích cực bất chấp nhiều biến động của kinh tế toàn cầu. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính Việt Nam), tổng FDI đăng ký vào Việt Nam trong 7 tháng đầu năm nay đạt hơn 38 tỉ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, Trung Quốc tiếp tục giữ vững vị trí trong top 5 các quốc gia và vùng lãnh thổ dẫn đầu về hoạt động đầu tư và rót vốn mới vào thị trường Việt Nam. Các chuyên gia đánh giá, đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam đã bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh cả về quy mô và chất lượng.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp Trung Quốc (chưa kể Hồng Kông, Đài Loan) đã đầu tư thêm 1,73 tỷ USD vào hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Con số này đã tăng mạnh hơn 750 triệu USD so với 1 tháng trước đó, tức là khoảng 77%.
Năm 2025, FDI cấp mới của Trung Quốc tại Việt Nam đạt 3,64 tỉ USD, chiếm 21% tổng số vốn nước ngoài, đứng thứ hai trong top các quốc gia và vùng lãnh thổ có số vốn đầu tư lớn nhất. Tính chung cả FDI từ Hồng Kông và Đài Loan, tỉ trọng này vượt 36%, khẳng định đóng góp quan trọng của Trung Quốc trong cơ cấu vốn đầu tư nước ngoài của Việt Nam.
Trung Quốc cũng là quốc gia có nhiều dự án đầu tư mới nhất (cập nhật đến cuối tháng 5/2026) với 535 dự án và 315 giao dịch góp vốn, mua cổ phần. Hiện nay có khoảng hơn 6.700 dự án đầu tư của Trung Quốc tại Việt Nam còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký đạt khoảng 35,9 tỷ USD.
Các con số thống kê cũng chỉ ra, vốn đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam thời gian qua đã có sự cải thiện mạnh mẽ về chất lượng, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghệ chế biến, chế tạo, hạ tầng, năng lượng, công nghệ cao…
Ông Vi Tự Hải, chuyên gia tư vấn đầu tư với nhiều năm kinh nghiệm làm việc cùng các doanh nghiệp FDI Trung Quốc ở Việt Nam, đánh giá: Dựa trên các số liệu và xu hướng mới nhất, có thể khẳng định rằng doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ vẫn coi Việt Nam là một trong những lựa chọn ưu tiên hàng đầu, mà còn đang nâng cấp hoạt động đầu tư theo hướng giá trị cao hơn và dài hạn hơn. Xu hướng này đang tác động sâu sắc đến Việt Nam, thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ “công xưởng thế giới” sang “trung tâm đổi mới sáng tạo”.
“Có thể nói rằng thái độ của doanh nghiệp Trung Quốc đối với đầu tư tại Việt Nam vẫn “nóng”, nhưng đã khác. Bởi động cơ đầu tư của họ đã thay đổi căn bản, không còn đơn thuần là tận dụng chi phí thấp, mà đã chuyển sang chiến lược xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn tại Việt Nam,” vị chuyên gia làm rõ.
TCL là một trong những doanh nghiệp Trung Quốc liên tục mở rộng đầu tư ở Việt Nam
Theo ông Vi Tự Hải, các doanh nghiệp Trung Quốc đang chuyển đổi từ chiến lược “ra nước ngoài” sang “hội nhập sâu” - tức là mục tiêu của các doanh nghiệp đã nâng cấp thành gắn bó lâu dài với thị trường địa phương và tham gia vào chuỗi giá trị nội địa; và từ “gia công thấp” sang “công nghệ cao” khi vốn đầu tư đang dịch chuyển từ các ngành sản xuất truyền thống sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ xanh, năng lượng sạch, bán dẫn và các ngành công nghệ cao khác.
Các chuyên gia đánh giá, Việt Nam có nhiều lợi thế thu hút các doanh nghiệp Trung quốc đến làm ăn kinh doanh, trong đó nổi bật là các lợi thế về địa lý và chuỗi cung ứng, môi trường đầu tư hấp dẫn, các định hướng chính sách của chính phủ và nhu cầu của thị trường.
“Việt Nam có đường biên giới và biển kết nối với Trung Quốc, là “điểm đến ưu tiên” để mở rộng chuỗi cung ứng và phân tán rủi ro. Lực lượng lao động trẻ, chính trị ổn định, cùng các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, RCEP mang lại ưu đãi thuế quan cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển các ngành công nghệ như bán dẫn, AI; đồng thời thị trường nội địa với gần 100 triệu dân và cơ cấu dân số trẻ cũng là yếu tố hấp dẫn,” ông Vi Tự Hải làm rõ.
Đánh giá về xu hướng đầu tư, thương mại Trung - Việt trong thời gian tới, PGS. TS. Lưu Ngọc Trịnh, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam lạc quan:
“Triển vọng FDI của Trung Quốc sang Việt Nam trong năm 2026 và các năm tiếp theo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế xanh, và chuỗi cung ứng linh kiện điện tử. Dòng vốn này đang tăng tốc đáng kể nhờ xu hướng dịch chuyển sản xuất toàn cầu và sự gắn kết kinh tế sâu rộng giữa hai nước. Việc các doanh nghiệp Trung Quốc cũng gia tăng đầu tư sang Việt Nam nhằm mở rộng năng lực sản xuất, tạo thêm động lực cho thương mại hai chiều.
“Xu hướng hợp tác đầu tư thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính quốc tế, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, năng lượng sạch và phát triển hạ tầng chất lượng cao, phù hợp với năng lực của Trung Quốc và định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững của Việt Nam,” vị học giả cho hay.
Đồng quan điểm trên, ông Vi Tự Hải cũng cho rằng, dòng vốn Trung Quốc chuyển sang lĩnh vực công nghệ cao phù hợp với định hướng thu hút FDI chất lượng cao của Việt Nam, giúp Việt Nam từng bước nâng cấp chuỗi giá trị của mình, ngoài ra còn giúp tăng cường liên kết khu vực, khẳng định vị thế của Việt Nam như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.
“Đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam đang bước vào giai đoạn “tăng cả về lượng và chất”. Đây không chỉ là sự dịch chuyển đơn thuần về địa điểm sản xuất, mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm tham gia sâu vào quá trình hiện đại hóa của Việt Nam. Điều này mang lại cơ hội lịch sử cho Việt Nam trong việc nâng cấp cơ cấu kinh tế, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp trong nước phải chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng và tận dụng tối đa những làn sóng đầu tư mới này,” vị chuyên gia nói.
Ông cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với một số thay đổi như Luật Đầu tư sửa đổi năm 2025 của Việt Nam, hay đối phó với những rủi ro từ bên ngoài như cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, vốn đã ảnh hưởng đến một số doanh nghiệp gia công có vốn Trung Quốc.
Biên tập:CAINI LUO
Xét duyệt lần lần một:YANLAN ZHANG
Xét duyệt lần lần hai:CAIHONG TANG
Xét duyệt lần lần ba:ZHIHONG HOU